Azərbaycan–Slovakiya münasibətlərinin inkişafı və Qarabağın bərpasında əməkdaşlıq
Prezident İlham Əliyevin Slovakiya Prezidenti Peter Pelleqrinin Azərbaycana rəsmi səfəri zamanı Şuşada verdiyi bəyanat Azərbaycan–Slovakiya münasibətlərinin hazırkı vəziyyətini və gələcək inkişaf perspektivlərini əks etdirən mühüm siyasi sənəd xarakteri daşıyır. Bəyanatda iki ölkə arasında siyasi dialoqun yüksək səviyyədə olduğu, iqtisadi, enerji, humanitar və digər sahələrdə əməkdaşlığın genişləndiyi xüsusi vurğulanır. Dövlət başçısının fikirləri göstərir ki, Azərbaycan və Slovakiya qarşılıqlı hörmətə, etimada və ortaq maraqlara əsaslanan münasibətlər qurublar.
Bəyanatda qeyd olunur ki, son illərdə iki ölkə arasında qarşılıqlı səfərlər intensiv xarakter almışdır. Bu səfərlər təkcə diplomatik münasibətlərin inkişafına deyil, həm də konkret layihələrin həyata keçirilməsinə xidmət edir. Prezident İlham Əliyevin Slovakiyaya etdiyi rəsmi səfər, eləcə də Slovakiya Prezidentinin Azərbaycana səfəri siyasi əlaqələrin davamlı inkişaf etdiyini və hər iki tərəfin əməkdaşlığın genişlənməsində maraqlı olduğunu göstərir.
Şərhdə diqqət çəkən əsas məqamlardan biri 2024-cü ildə Azərbaycan və Slovakiya arasında strateji tərəfdaşlığa dair Birgə Bəyannamənin imzalanmasıdır. Bu sənəd iki dövlət arasında münasibətləri yeni mərhələyə yüksəldərək əməkdaşlığın hüquqi və siyasi əsaslarını daha da möhkəmləndirib. Prezident İlham Əliyev vurğulayır ki, belə sənədlərin uğurlu icrası güclü siyasi iradə tələb edir və bu iradə hər iki ölkədə mövcuddur. Bu isə gələcəkdə iqtisadi, ticarət, nəqliyyat, enerji və digər istiqamətlərdə yeni layihələrin həyata keçirilməsi üçün geniş imkanlar yaradır.
Bəyanatda Qarabağın bərpası məsələsinə də xüsusi yer ayrılıb. Prezident İlham Əliyev Slovakiyanın Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində həyata keçirilən yenidənqurma prosesində fəal iştirakını yüksək qiymətləndirib. Ağdam rayonunun Baş Qərvənd kəndində Slovakiya şirkəti tərəfindən həyata keçirilən "Ağıllı kənd" layihəsi bunun bariz nümunəsidir. Bu layihə müasir texnologiyaların tətbiqi, dayanıqlı inkişaf və kənd təsərrüfatının müasirləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Slovakiyanın bu prosesə verdiyi dəstək iki ölkə arasında dostluq münasibətlərinin praktik nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Prezidentin çıxışında iqtisadi və enerji sahəsində əməkdaşlığın inkişafı da ön plana çəkilir. Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayan ölkələrdən biridir. Slovakiya ilə enerji sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi həm Azərbaycan üçün yeni ixrac imkanları yaradır, həm də Avropa ölkələrinin alternativ enerji mənbələri ilə təmin olunmasına töhfə verir. Bununla yanaşı, ticarət dövriyyəsinin artırılması, investisiyaların təşviqi və yeni biznes layihələrinin həyata keçirilməsi iki ölkənin iqtisadi əlaqələrinin daha da güclənməsinə xidmət edir.
Bəyanatda nümayəndə heyətlərinin apardığı müzakirələrin səmimi və açıq şəraitdə keçdiyi vurğulanır. Bu isə dövlətlər arasında qarşılıqlı etimadın yüksək səviyyədə olduğunu göstərən mühüm göstəricidir. Diplomatik münasibətlərdə etimad və qarşılıqlı anlaşma uzunmüddətli əməkdaşlığın əsas şərtlərindən biridir. Məhz bu amillər sayəsində Azərbaycan və Slovakiya arasında münasibətlər ildən-ilə daha da möhkəmlənir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Prezident Peter Pelleqrinin Azərbaycana ilk dəfə səfər etmədiyini də qeyd edir. Onun əvvəlki vəzifələrdə də ölkəmizə səfərlər etməsi Azərbaycan haqqında dolğun təsəvvür formalaşdırdığını göstərir. Bu amil dövlətlərarası münasibətlərin inkişafına müsbət təsir göstərir və gələcək əməkdaşlıq üçün etibarlı zəmin yaradır.
Şuşada səsləndirilən bu bəyanatın xüsusi rəmzi əhəmiyyəti də vardır. Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı olan Şuşada beynəlxalq səviyyəli görüşlərin keçirilməsi ölkəmizin suverenliyinin, ərazi bütövlüyünün və bölgədə yaradılan yeni reallıqların beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən qəbul edilməsinin göstəricisidir. Xarici dövlət başçılarının Qarabağa səfər etməsi və burada həyata keçirilən bərpa layihələri ilə tanış olması Azərbaycanın apardığı quruculuq siyasətinə verilən yüksək qiymətin ifadəsidir.
Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin Şuşada verdiyi bəyanat Azərbaycan–Slovakiya münasibətlərinin yüksək səviyyədə inkişaf etdiyini, strateji tərəfdaşlığın real nəticələr verdiyini və əməkdaşlığın gələcəkdə daha da genişlənəcəyini nümayiş etdirir.
Qarabağın bərpasında Slovakiyanın iştirakı, siyasi dialoqun davamlılığı, iqtisadi və enerji sahəsində əməkdaşlığın genişlənməsi iki ölkə arasında əlaqələrin uzunmüddətli və etibarlı tərəfdaşlıq əsasında inkişaf etdiyini bir daha təsdiqləyir. Bu münasibətlər həm Azərbaycan, həm də Slovakiya üçün qarşılıqlı fayda gətirməklə yanaşı, regionda sabitliyin, əməkdaşlığın və davamlı inkişafın möhkəmlənməsinə də mühüm töhfə verir.
Şəhla Ağbulud
AYB Abşeron bölməsinin sədri