Əsrin bəlası sayılan Autizm üçün möcüzəvi müalicə: Sonlanacaqmı?
Alimlər autizm spektr pozğunluğunda müşahidə olunan sosial təcrid və təkrarlanan davranışların beynin "qapıçısı" kimi tanınan retikulyar talamik nüvədəki həddindən artıq aktivliyə əsaslandığını müəyyən ediblər.
Sfera.az bildirir ki, bütün dünyada milyonlarla insana təsir edən autizm spektr pozğunluğunun (ASB) sirrini açmağa yönəlmiş davam edən tədqiqata yeni bir elmi araşdırma əlavə edilib.
Siçanlar üzərində aparılan yeni bir araşdırma, bu bölgədəki sinir aktivliyinin idarə edilməsinin autizm simptomlarını və müşayiət olunan krizləri əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra biləcəyini və müalicə üçün yeni bir yol xəritəsi təqdim etdiyini ortaya qoyub.
Tədqiqatçılar, duyğu məlumatlarını süzgəcdən məsul olan beynin retikulyar talamik nüvə (RT) bölgəsindəki bir nasazlığın autizmin əsas simptomlarını tətiklədiyini müəyyən ediblər. Cntnap2 gen çatışmazlığı üzərində aparılan təcrübələrdə, bu bölgədəki hüceyrələrin xarici stimullara normaldan daha intensiv reaksiya verdiyi müşahidə edilib. Beynin bu həssas bölgəsindəki bu "hiper həyəcanlanma" vəziyyəti həm sosial qarşılıqlı əlaqədən yayınmanın, həm də siçanlarda həddindən artıq özünü təmizləmə kimi təkrarlanan hərəkətlərin əsas mənbəyi kimi müəyyən edilib.
Tədqiqatın ən diqqət çəkən tərəfi bu prosesin geri çevrilə biləcəyinin sübutu olub.
Elmi qrup, RT bölgəsindəki hüceyrələrin stimullaşdırılmasına səbəb olan T tipli kalsium kanallarını hədəf alan xüsusi bir dərman (Z944) istifadə edib. Bu müdaxilə nəticəsində test siçanlarının sosial bacarıqlarında əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşma müşahidə edilib, eyni zamanda tez-tez autizmlə müşayiət olunan epileptik tutmalara qarşı həssaslıqları da azaldıb. Bundan əlavə, məlumatlar beynin bu bölgəsinin genetik metodlardan istifadə edərək müvəqqəti olaraq susdurulduqda autizmə bənzər simptomların yoxa çıxdığını təsdiqləyib. Əks ssenaridə, sağlam siçanların talamus bölgəsi süni şəkildə stimullaşdırıldıqda, bu heyvanlar da qısa müddət ərzində sosial təcrid əlamətləri göstərməyə başlayıblar. Bu təəccüblü tapıntılar yalnız davranış terapiyalarına deyil, həm də beyindəki bu spesifik nöqtəni birbaşa hədəf alan tibbi müdaxilələrə yönəlmiş gələcək autizm müalicəsi üçün yol aça bilər.
Aynil