“Tehran” serialı reallığa çevrilir? - DETALLAR

Sfera.az bildirir ki, Apple TV+ platformasında yayımlanan “Tehran” serialı MOSSAD agentlərinin İranda həyata keçirdiyi gizli əməliyyatları, kəşfiyyat mübarizəsini və psixoloji qarşıdurmaları ekranlaşdırır. Serialda İran təhlükəsizlik sistemində yüksək vəzifə tutan Laricani adlı obraz xüsusi yer tutur və süjetin dramatik xəttində əsas fiqurlardan biri kimi təqdim olunur.

Süjetə görə, uğursuz əməliyyat nəticəsində həmin şəxs və onun oğlu həyatını itirir. Maraqlıdır ki, son günlər yayılan məlumatlara əsasən, real həyatda da Əli Laricani ilə bağlı oxşar iddialar gündəmə gəlib. Bildirilir ki, İran Təhlükəsizlik Şurası ilə əlaqəli yüksək vəzifəli bir şəxs və onun oğlu eyni gündə həyatını itirib. Lakin bu məlumatlar hələlik rəsmi mənbələr tərəfindən tam təsdiqlənməyib və daha çox qeyri-rəsmi kanallar və sosial media üzərindən yayılıb.

Məsələnin maraqlı tərəfi isə bu cür paralellərin təsadüf olub-olmaması ilə bağlı yaranan suallardır. Media və kommunikasiya mütəxəssisləri qeyd edir ki, belə oxşarlıqlar bəzən sadəcə üst-üstə düşmə olsa da, digər hallarda informasiya müharibəsinin və psixoloji təsir mexanizmlərinin bir hissəsi kimi də istifadə oluna bilər. Xüsusilə İsrail ilə İran arasında uzun illərdir davam edən gərginlik fonunda bu tip xəbərlər daha həssas qəbul edilir və ictimai rəyə təsir gücü daha yüksək olur.

Müasir dövrdə film və serialların yalnız əyləncə vasitəsi olmadığı artıq geniş qəbul olunan reallıqdır. Xüsusilə siyasi və kəşfiyyat mövzulu layihələr çox vaxt real hadisələrdən ilhamlanır. Bəzi hallarda isə bu layihələr ictimai şüura təsir edərək müəyyən yanaşmaların formalaşmasına xidmət edir. Bu baxımdan “Tehran” kimi seriallar həm də “yumşaq güc” aləti kimi qiymətləndirilə bilər.

Ekspertlər bildirir ki, vizual media vasitəsilə təqdim olunan hekayələr tamaşaçıların hadisələri qavrama formasına birbaşa təsir edir. Məsələn, müəyyən ölkə və ya qurum haqqında formalaşdırılan obrazlar və stereotiplər uzunmüddətli perspektivdə siyasi münasibətlərə və ictimai rəyə təsirsiz ötüşmür. Bu isə xüsusilə geosiyasi rəqabətin kəskin olduğu regionlarda daha açıq şəkildə hiss olunur.

Digər tərəfdən, sosial medianın sürətli yayım gücü bu kimi paralellərin daha geniş auditoriyaya çatmasına səbəb olur. Əvvəllər yalnız ekspert müzakirəsi səviyyəsində qalan mövzular indi qısa müddətdə viral xarakter alaraq milyonlarla insanın diqqətini çəkir. Bu isə həm düzgün məlumatlandırma, həm də dezinformasiya risklərini eyni anda artırır.

Hazırda yayılan məlumatların doğruluğu tam təsdiqlənməsə də, “Tehran” serialı ilə real hadisələr arasında aparılan müqayisələr cəmiyyətin diqqətini cəlb etməyə davam edir. Əgər rəsmi açıqlamalar verilərsə, bu paralellərin nə dərəcədə əsaslı olduğu daha aydın şəkildə ortaya çıxacaq.

Hələlik isə əsas sual açıq qalır: ekran ssenarisi ilə reallıq arasındakı sərhəd harada başlayır və harada bitir? Bu sual yalnız bir hadisə ilə bağlı deyil, ümumilikdə müasir informasiya mühitində həqiqət və təqdimat arasındakı incə xətti də yenidən gündəmə gətirir.

Firuzə Əliyeva
Sfera.az