Hər kəsin doğru olduğuna inandığı əsassız şeylər
Gündə 10.000 addım və 2 litr su, sağlamlığımızı qorumaq üçün ətalətdən inanmağa davam etdiyimiz ən geniş yayılmış stereotiplərin yalnız bir hissəsidir.
Sfera.az bildirir ki, hər kəsin hələ də xeyirli olaraq qəbul etdiyi, lakin yalan olduğu ortaya çıxan 6 şey var.
1. Gündə 10.000 addım Sağlamlıq üçün Vacibdir
"Gündə 10.000 addım" ciddi tibbi zərurətdən daha çox marketinq hiyləsidir. 1964-cü il Olimpiadasından əvvəl Yaponiyanın Yamasa şirkəti “Manpo-kei” adlı addımölçən buraxdı ki, bu da "10.000 addım sayğacı" kimi tərcümə olunur. 10.000 rəqəmi gözəl, dəyirmi və psixoloji cəhətdən cəlbedici olduğuna görə seçilmişdi. O dövrdə 10.000 addımın sağlamlıq üçün optimal norma olduğunu təsdiqləyən heç bir etibarlı tədqiqat aparılmamışdı.
Müasir tədqiqatlar göstərir ki, gündə hətta 4000-5000 addım belə ürək-damar sisteminə əhəmiyyətli dərəcədə müsbət təsir göstərir, vaxtından əvvəl ölüm riskini azaldır və sağlam çəkini qorumağa kömək edir. Gündə 7500-8000 addımdan sonra əlavə addımlar, xüsusən də yaşlı insanlar və xroniki xəstəlikləri olanlar üçün daha az fayda verir.
2. 30 yaşdan sonra maddələr mübadiləsi yavaşlayır
Yayılan bir inanc belədir: "30 yaşdan sonra maddələr mübadiləsi yavaşlamağa başlayır - buna görə də çəki artırırsınız."
Bu, yaşla birlikdə əlavə funtların görünüşünü rahatlıqla izah edir. Amma əslində əksər insanlar üçün maddələr mübadiləsi 20 yaşdan 60 yaşa qədər demək olar ki, dəyişməz qalır. İstirahətdə kalori yandırma sürəti onilliklər ərzində sabit qalır. Maddələr mübadiləsində kəskin azalma yalnız 60 yaşdan sonra başlayır. Hətta bu belə, fəlakətli deyil, tədricən baş verir. Əslində, digər amillərin çəki itkisinə səbəb olma ehtimalı daha yüksəkdir: fiziki aktivliyin azalması, oturaq iş, stressin artması, az yuxu və kalori qəbulunun artması.
3. Süd Sümükləri Möhkəmləndirir
Onilliklər ərzində süd sənayesi fəal şəkildə "Süd için, sümüklərinizi möhkəmləndirəcəksiniz" ideyasını təbliğ edirdi. Reklamlarda südün yüksək kalsium tərkibi vurğulanırdı. "Süd = sağlam sümüklər" ideyası asanlıqla xatırlanırdı və beyinlərdə kök salırdı.
Əslində, yüksək süd istehlakı ilə sınıq riskinin azalması arasında qəti əlaqə yoxdur. ABŞ və Skandinaviya kimi bəzi ölkələrdə insanlar çoxlu süd içirlər, lakin osteoporoz nisbəti dünyada ən yüksək olaraq qalır. Tədqiqatlar göstərir ki, müntəzəm fiziki fəaliyyət və müxtəlif qida rasionu da sümükləri möhkəmləndirir.
4. Alkoqol Soyuqda İsti Saxlayır
Alkoqol içdikdən sonra insanlar tez-tez isti hiss edirlər. Bu hiss fizioloji reaksiyadan qaynaqlanır: alkoqol qan damarlarını, xüsusən də dəri səthində genişləndirir. Lakin bu hiss aldadıcıdır. Əslində, qan damarlarının genişlənməsi səbəbindən bədən daha tez istiliyini itirir. Bundan əlavə, alkoqol beynin termorequlyasiya mərkəzini basdırır, soyumağı tanımaq və kompensasiya etmək qabiliyyətini azaldır. Buna görə soyuq havada, xüsusən də uzun müddət ərzində spirtli içki içmək ciddi nəticələrə - donma, hipotermiya və hətta huşunu itirməyə səbəb ola bilər.
5. 30 yaşdan sonra insanlar axmaqlaşır və yeni bir şey öyrənməkdə çətinlik çəkirlər
Deyilənə görə, yaddaş və öyrənmə qabiliyyəti yaşla, xüsusən də 30-40 yaşdan sonra azalır. Bu, məşhur bir stereotipdir, lakin reallığı əks etdirmir. Əslində, beyin qocalığa qədər plastikliyi - yəni yenidən qurulma və yeni əlaqələr yaratmaq qabiliyyətini saxlayır. Bu o deməkdir ki, biz həmişə öyrənə, uyğunlaşa və inkişaf edə bilərik. Düzdür, böyüklərin "başlamaq" üçün daha çox vaxta ehtiyacı var. Lakin sonra onlar daha effektiv şəkildə öyrənirlər, çünki diqqətlərini daha yaxşı cəmləyə bilirlər.
6. Gündə 2 litr su içmək
Gündə 2 litr su içmək tövsiyəsi açıq elmi dəlillərə əsaslanmır. Bu tövsiyənin qismən ABŞ Milli Tədqiqat Şurasının 1945-ci il hesabatından qaynaqlandığına inanılır. Bununla belə, orada həmçinin bu mayenin bir hissəsinin qidadan (tərəvəz, meyvə, şorba, içki və s.) gəldiyi də qeyd olunurdu. Zamanla bu xəbərdarlıq tez-tez nəzərdən qaçırıldı və sadələşdirilmiş bir qayda ortaya çıxdı: "gündə 2 litr təmiz su için."
Bədən öz maye ehtiyaclarını tənzimləyir. Sağlam bir insanda susuzluq su qəbulunun etibarlı göstəricisidir. Suya olan ehtiyac da yaşdan, çəkidən, fiziki fəaliyyətdən, iqlimdən və sağlamlıq vəziyyətindən asılı olaraq insandan insana dəyişir.
Aynil